Inhoud Levenslang
en levensbreed leren voor senioren en begeleiders
inhouden en competenties
levenslang en levensbreed leren
quizzen en leren
voorbeeld quiz - meerkeuzevraag
info Georges De Corte
Welke
inhouden voor senioren die
actief willen leren?
De inhouden dienen herkenbaar en
toepasbaar te zijn.
De herkenbaarheid komt door aanknoping met wat je er eerder over leerde, door
aan te sluiten met de aanvangskennis. De onderwerpen zitten in de sfeer van de
human intrest en zijn media gerelateerd. Je hebt die onderwerpen
al ontmoet op de televisie, in de film, je hebt erover gelezen, ervan gehoord.
Deze inhouden liggen dicht bij de parate kennis waarover je dient te beschikken
om constructief om te gaan met nieuwe kennis en vaardigheden. Deze ankerpunten
maken dat je beter je weg vindt in een kennissamenleving.
top
Welke
basisvaardigheden of competenties voor senioren die actief willen leren?
Opzoeken in boeken
Essentiële vaardigheden om op te frissen of bij te brengen. Dit gaat van het
werken met inhoudsopgaven en registers, tot het gebruiken van de opmaak om de
betekenis doelmatiger te achterhalen.
Als je de inhoudsopgave naslaat dan herken je vlug de structuur van een boek.
Andere zoekmiddelen: registers; bibliografie. Ze hebben hun eigen zoekmethodiek
en doel.
Digitaal opzoeken
Voor het digitaal opzoeken gebruiken
we exemplarisch een digitale encyclopedie Wikipedia en de zoekrobot Google.
Wikipedia is een gratis, vrije en digitale encyclopedie. Er zijn verschillende
talenversies, ze is makkelijk toegankelijk en is uitstekend geschikt voor een
eerste kennismaking. Haar betrouwbaarheid voldoet. Zoals bij elke bron moeten we
deze informatie aanvullen met andere.
Google betekent het opzoeken in allerlei documenten op het web. We stimuleren
vooral Google – Afbeeldingen. Leren kan vaak niet zonder afbeeldingen.
Leermotieven
In het onderwijs zijn examens de sterkste motieven om
te studeren. Bij het levenslange leren dien je andere leermotieven te gebruiken.
Bijvoorbeeld: om jezelf te bewijzen dat je het nog kan. We gaan samen op zoek
naar intrinsieke motivaties. “Ik vind dat leren boeiend, interessant. Ik kan
het toepassen. Ik beheers de leerinhouden. Ik ga vooruit.”
Reflecteren
Bij de vorige activiteiten is dit bijvoorbeeld door na te gaan welke motieven
voor jou van belang zijn; hoe je weet dat je iets onder de knie hebt; hoe je
verder kunt zoeken. Je ontleedt hoe je te werk gaat en welke aanpak de
voorkeur geniet. Dit leunt aan bij good and bad practices, goede en minder goede
praktijk.
Studerend
lezen, repeteren, uitleggen en memoriseren
Studerend lezen gebeurt stil en
vragend. De helft van deze tijd is zelfcontrole. Dit betekent dus ook repeteren
en soms memoriseren. Iets uitleggen aan jezelf of aan anderen is een uitstekend
middel om iets beter te begrijpen en te onthouden.
Herinneringen oproepen
We gebruiken sleutelwoorden zoals
tsunami, Valentijn, Moord op John Kennedy om herinneringen op te roepen. In de
cognitieve psychologie staat dit bekend als primes of cues, het proces als
priming. Primes lokken associaties uit van verbale aard en restanten van
waarnemingsbeelden verbonden met zien, ruiken, voelen, smaken. Dit maakt het
leren veelzijdig.
Situeren
in ruimte en tijd
Voor jezelf en zeker als je iets
uitlegt aan anderen is het bijzonder belangrijk dat je een situering geeft in
ruimte en tijd aangepast aan het kennisniveau.
Discussiëren
We werken met de discussietechniek
pro en contra al of niet met rolwissel. Dit is een zeer indringende manier om
verschillende opvattingen en meningen te leren afwegen. Je kunt dit op je eentje
doen, maar bij voorkeur met anderen.
Van
elkaar leren – aan elkaar leren
Uitwisselen van ervaringsgegevens is
een zeer goede manier om informeel te leren. Leren van elkaar gebeurt vaak via
de techniek van goede en minder goede voorbeelden (good and bad practices).
Actief
blijven is meer dan actief leren. Het betekent voor veel mensen samen met
anderen wandelen, koken, bloemschikken, koorzang, creatieve handenarbeid,
knutselen. Heel wat van zulke ervaringen dragen ertoe bij om actief te blijven.
Voor een deel hangt dit af van je eigen ingesteldheid, je motivatie en voor een
deel van de directe omgeving. Vergeet bij dit alles
niet het fysieke, het motorische. Bewegen maakt ons fitter, gezonder en
stressbestendiger.
Andere ideetjes op
http://blog.seniorennet.be/actievesenioren/
top
Discussie:
Zijn quizzen interessant voor het levenslang
leren?
Ja. Je kunt als
senior actief zijn en blijven door quizzen te maken. Uit ervaring blijkt
dat quizzen maken een zeer interactieve activiteit is. Je zoekt goede vragen op
en achtergrondinformatie. Want in de meeste gevallen moet je ook jury spelen. Je
test de vragen uit bij enkelen om zeker te spelen dat de quiz niet ge makkelijk
en niet te moeilijk is en vooral aantrekkelijk. Als je dan als quizleider
optreedt is er een goede combinatie van fit en fun, samen met anderen. Prima
ingrediënten om actief te blijven.In Amerikaanse leerboeken komt na een
hoofdstuk dikwijls een quiz. Dit betekent daar niet de vrijblijvende quiz die
wij op het oog hebben, wel een reeks vragen als vorm van zelfevaluatie. Zoek
enkele voorbeelden op via Google. Typ: quiz manual.
Ja, maar dan als
vraagtechniek bij het studerend lezen.
Jezelf geregeld ondervragen (en corrigeren) is een van de belangrijkste
leertechnieken. Deze controle omschrijft men als feedback.
Daarom werken we geregeld werken met vraag – antwoord.Vraag – antwoord is prima
om doelmatig te leren. Je kunt zelf vragen stellen om je actiever op te stellen.
Dit houdt je geest fit.
Neen, als je de
antwoorden van de quiz beschouwt als leerinhouden. Je zult ze vrij vlug
vergeten omdat deze inhouden niet verwerkt worden in de andere kennis die je al
bezit en omdat er geen motivatie is om de inhouden te onthouden. Bij een quiz
wordt enkel het korte termijngeheugen aangesproken.
top
Voorbeeld meerkeuzevragen
De Grootste Belg
wordt gekozen op 24 oktober 2005. Wie wordt het: Rubens? Merckx?
In andere landen is die verkiezing achter de rug: VS, Nederland, Duitsland,
Engeland, Frankrijk. Daarover gaat deze quiz.
Quiz
Grootste personen in de VS, Frankrijk, Nederland, Duitsland, Engeland.
Er is een een slechts een juist (best) antwoord. Je antwoorden worden niet
bijgehouden. Score = aantal juiste antwoorden.
Voor verdere info
over de grootste Fransman, Duitser, Nederlander...
http://nl.wikipedia.org/wiki/Grootste_Nederlander
http://www.degrootstenederlander.nl/start.php
http://theinternetforum.co.uk/bbc/britons1.html
www.degrootstebelg.be
http://nl.wikipedia.org/wiki/De_grootste_Belg
http://en.wikipedia.org/wiki/100_Greatest_Britons
http://programmes.france2.fr/leplusgrandfrancais/8709130-fr.php
http://www.digischool.nl/gs/community/histoforum/histo/besten.htm
top
Info Georges De Corte
Prof.
dr. Georges De Corte
georges.decorte@ua.ac.be
Nieuwe boeken
De Corte, G., Herinneringen ophalen. Communicatie tussen en met ouderen.
Tielt, LannooCampus 2005.
http://e-zorg.siti4.be/herinneringen.html
De Corte, G., Blijf scherp. Houd je mentaal in topvorm na je 60ste. Tielt,
Lannoo 2005 (september).
Blog met info voor en over ouderen en senioren:
http://blog.seniorennet.be/actievesenioren/
top